Buitenspel Zonder materiaal

Zwaan kleef aan

Wie getikt wordt, plakt vast. Aan het eind is de tikker een sliert van twintig kinderen.

Groepen: groep 1-2, groep 3, groep 4, groep 5, groep 6
Duur: 15 min
Leerlingen: 6–32
Ruimte: Buiten

Bron: Traditioneel straat- en pleinspel

Zo zet je het plein neer

Schoolplein · 24 × 16 m · 10 onderdelen

Het spel

Hoe werkt het?

Eén kind begint als tikker. Wie hij tikt, pakt zijn hand vast en tikt vanaf dat moment mee. Zo groeit er een ketting die steeds langer wordt en die alleen de twee uiteinden mogen tikken — de kinderen in het midden zijn alleen maar meelopers. Dat is de grap: hoe langer de ketting, hoe moeilijker sturen, en de laatste drie kinderen zijn vaak de kleinste die er steeds tussendoor glippen.

Voorbereiding

Zo zet je het klaar

1Spreek de grenzen van het speelgebied af en wijs ze aan.
2Kies één tikker. Die roept "zwaan kleef aan!" en het spel begint.
3Wie getikt wordt, pakt de hand van de tikker en loopt mee.
4Alleen de twee kinderen aan de uiteinden van de ketting mogen tikken.
5Laat de ketting los, dan telt een tik niet. Dus rennen ze vanzelf langzamer en gaan ze overleggen.
6Het spel is uit als iedereen aan de ketting hangt. Wie het laatst overblijft, begint de volgende ronde.

Niets nodig

Deze les draait zonder materiaal. Handig als er niets klaarstaat of je moet uitwijken naar het speellokaal.

Organisatietip

De klassieke valkuil is dat de ketting te lang wordt en het spel verandert in slepen. Spreek de splitsregel vooraf af, dan blijft het tot het eind een achtervolging.

Bijstellen

Makkelijker of moeilijker maken

Hetzelfde spel moet in groep 3 én groep 8 werken. Dit zijn de knoppen waaraan je draait.

Makkelijker: de ketting mag breken

Bij meer dan vier kinderen splitst de ketting in twee. Twee kortere kettingen sturen makkelijker en het spel is sneller uit — handig in een korte pauze.

Moeilijker: stil

De ketting mag niet praten. Sturen met twintig kinderen zonder overleg is bijna onmogelijk, en dat is precies waarom het grappig is.

Voor groep 1-2: met z'n drieën

De ketting wordt nooit langer dan drie kinderen; bij de vierde splitst hij. Een lange ketting van kleuters trekt de kleinsten om.

Leerlijn

Waar deze les in de lijn past

Volgens de inhoudslijnen bewegingsonderwijs van SLO oefen je hiermee aan de volgende thema's. De doelen hieronder horen bij fase 3 · groep 6-8.

Tikspelen

Hele lijn

Tikspelen

Een loper bedreigen door deze te willen tikken, terwijl de loper probeert het tikken te voorkomen

combinatie van wegloop-en overloopspelen
overloopspelen met duolopers
kriskrasspelen met functiewisselingen

Afgooispelen

Bedreigen van een loper door deze af te willen gooien, terwijl de loper probeert het afgooien te voorkomen

afgooien envoorkomen afgegooid te worden bij trefbal met meer scoringsmogelijkheden
afgooien envoorkomen afgegooid te worden bij jagerbal met bevrijden en schuilen

Bron: SLO, Inhoudslijnen primair onderwijs — Bewegingsonderwijs (juli 2018). De koppeling met deze les is een voorstel op basis van het speltype en de beschrijving.

Waar werk je aan

Sprinten
Samenwerken
Sturen als groep
Uitwijken

Waar je op let

Een lange ketting die van richting verandert, zwiept de laatste kinderen weg. Spreek af dat je loslaat zodra iemand valt of struikelt, en houd de ketting op maximaal acht kinderen — daarboven splitst hij.

✨Gouden Weken & Groepsvorming

Zet dit spel in voor groepsvorming en sociale veiligheid

Deze beweegactiviteit versterkt onderling vertrouwen, communicatie en samenwerking. Bekijk de didactische leerkrachttips, klassengesprekken en Tuckman-fasen op GoudenWeken.app.

Bekijk op GoudenWeken.app